Święta Bożego Narodzenia – rozważanie szóste

 

W śmierci stał się wspomożycielem umarłych dusz, które zatraciły swoje boskie istnienie.

 

Podążając za opowieścią credo znajdujemy się teraz w momencie, w którym dokonuje się akt Misterium Golgoty w obszarze, który dla świadomości człowieka żyjącego na ziemi pozostaje ukryty, poza progiem śmierci. Ciało ukrzyżowanego zostało dzień wcześniej złożone w grobie, Chrystus wstępuje do Hadesu-Szeolu, królestwa umarłych.

 

W ewangeliach kanonicznych, jedynie w listach apostolskich znajdziemy wzmiankę o tym wydarzeniu. W liście Piotra (1P 3,19) czytamy „(…) poszedł ogłosić [zbawienie] nawet duchom zamkniętym w otchłani” – rozwinięcie opisu tego wydarzenia nazywanego w tradycji chrześcijańskiej zstąpieniem do otchłani znajduje się w apokryficznej ewangelii Nikodema, w której obrazach przedstawiono scenę pokonania Arymana jako pana śmierci i wyprowadzenia dusz umarłych do boskiego światła, którego były pozbawione od czasów wygnania z raju.  

 

Nowoczesne poznanie duchowe stwierdza, że w czasach przedchrześcijańskich dusze ludzi były już tak głęboko przeniknięte bytem materialnym, że w królestwie zmarłych – po śmierci, nie mogły się przebudzić, były „zaciemnione”, „zatraciły swoje boskie istnienie”. Chrystus wkraczając do Szeolu, wniknął w świat, w którym dla wielu dusz światło Ducha nie mogło już zaświecić i „stał się wspomożycielem umarłych dusz”. Zstąpienie Chrystusa do Hadesu jest jak wschód słońca w krainie dusz. Dokonuje się rewolucja w bytowaniu dusz pomiędzy śmiercią, a nowymi narodzinami, polegająca na ich dostępie do rejonów świata duchowego – boskich sił, do których dotychczas nie mogły dotrzeć. Pierwszy promień światła zmartwychwstania świeci już przed porankiem Wielkanocnym w królestwie zmarłych. 

 

To kosmiczne, duchowe wydarzenie ikonografia kościoła wschodniego przedstawia w ikonie nazwanej po grecku anastasis. Widzimy na niej Chrystusa zstępującego do otchłani, skąd wyprowadza starotestamentowych sprawiedliwych i proroków, z Adamem i Ewą na czele. Postać Zmartwychwstałego umieszczona jest centralnie. Chrystus otoczony jest mandorlą – sferą  Boskiego Ducha, w której znajdują się postacie aniołów reprezentujące świat duchowy. Szeroka szata Chrystusa, której część powiewa ku górze wskazuje ruch zstępujący. Niebo i Otchłań połączył krzyż – pionowy atrybut trzymany przez aniołów – klucz otwierający bramy nieba. Pod stopami Chrystusa przedstawiona jest otchłań i wyważone bramy Hadesu. W otchłani, leży skrępowana przez aniołów postać Śmierci w otoczeniu duchów śmierci przeszytych promieniami bijącymi ze sfery anielskiej otaczającej Chrystusa. Chrystus  prawą dłonią trzyma za nadgarstek Adama, a lewą za nadgarstek Ewy – miejsce pulsującego życia. Lewy rękaw szaty Adama ma jaśniejszy kolor niż reszta stroju, co jest oznaką przemiany pod wpływem Chrystusa. Oprócz wymienionych postaci na ikonie przedstawiani są również królowie: Dawid i Salomon, oraz postacie ze Starego Testamentu zajmujące miejsce po prawicy Chrystusa oraz współcześni po lewicy. W dole po prawej i lewej stronie dusze sprawiedliwych z podniesionymi dłońmi odziane w białe szaty oczekują z nadzieją wyzwolenia.

 

Wydarzenie zstąpienia do otchłani jest częścią Misterium Golgoty – procesu duchowej przemiany i uzdrowienia rzeczywistości, zwycięstwa Życia nad Śmiercią. Zstąpienie Chrystusa do otchłani oznacza wyzwolenie i pełną solidarność z losem śmiertelnego człowieka. Zrozumiałe stają się słowa, które możemy usłyszeć w pierwszym rozdziale Apokalipsy Jana (Ap. 1,18) „(…) oto jestem żyjący na wieki wieków i mam klucze śmierci i Otchłani.”

 

Rafał Duszyński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *